2014 - Historische Kring Hoogland

Zoeken
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

2014

Publicatie's > Boekbesprekingen
 
 
 
 
Voor u gelezen
Gerard Raven
 
2014-1
Ronald Rommes, Voor en door boeren?
De opkomst van het coöperatiewezen in de Nederlandse landbouw vóór de Tweede Wereldoorlog (Hilversum: Verloren 2014) isbn 978 90 8704 319 3, 250 pp, ca €25, verschenen in februari.
De coöperaties waren het antwoord van boeren op de snelle en ingrijpende veranderingen in de landbouw na 1850. Samenwerking was macht. De auteur heeft deze ontwikkelingen in kaart gebracht, inclusief de discussie over het nut van coöperaties. Eerder verscheen zijn artikel 'De bouwstenen van het boerenbolwerk: landbouw en landbouworganisaties in Eemland 1850-1930', in Flehite. Historisch jaarboek voor Amersfoort en omstreken 10
(2009) 49-69.
 
In het nieuwe boek Monumenten in Hoogland en Amersfoort-Noord heb ik op pagina 10 een kaart van malenhoeven geplaatst die afkomstig is uit het boek over de Malen van Kees Dekker. Daarbij heb ik stilzwijgend de ligging van boerderij Klein Wede verbeterd; dit naar aanleiding van onderzoek van Gijs Hilhorst. Joke van Kleinwee had hier graag een toelichting en bron bij gezien. 
Gijs heeft echter een groot aantal archiefbronnen gebruikt en vervolgens kaarten gemaakt van de percelen. Die heb ik bij mijn lezing over Wede in 2006 ook laten zien.
Het nieuwe gezicht van Archief Eemland

Het archief verhuist in maart naar het Eemhuis en wordt kort daarna heropend. Naar aanleiding daarvan is er een nieuwe huisstijl ontwikkeld. Ook de website www.archiefeemland.nl heeft een nieuw gezicht gekregen. De grootste veranderingen zijn de homepage en de plaatsing van het menu. De indeling van het menu is daarentegen grotendeels gelijk gebleven. Ook het zoeken naar archiefstukken is ongewijzigd. De website is ook toegankelijk voor slechtzienden.
 
2014-2
Guido Delahaye, Tweehonderd jaar katholiek lager onderwijs Amersfoort 1814-2014 (Amersfoort: Katholiek Primair Onderwijs Amersfoort e.o. 2014), geen isbn, 544 pp, € 27,50.
De auteur is oud-directeur van de Aloysiusschool. In 1814 werd de eerste katholieke armenschool voor jongens gestart in de Breestraat. Daarna is er een onwaarschijnlijk groot aantal scholen bijgekomen, die allemaal nauwkeurig in kaart zijn gebracht aan de hand van de schoolarchieven. Foto's en kaarten verduidelijken het betoog. Helaas ontbreekt een overkoepelende slotbeschouwing.
 
Met veertig bladzijden voor Hoogland en Hooglanderveen hebben we hiermee de meest uitgebreide schoolgeschiedenis tot dusver in handen. De eerste vermelding van een school is van 1759, toen een kachel werd aangeschaft door het gerecht (niet de gemeente, zoals de auteur stelt). Delahaye komt met interessante nieuwe inzichten. Zo was de school aan de Hamseweg overvol, bedompt en even arm als de meeste dorpelingen. De bouw van een nieuwe school met liefst twee lokalen in 1865 kon daar niet zoveel aan veranderen, omdat er inmiddels meer dan honderd leerlingen waren.
In 1885-1886 diende hier meester Teunis Pluim, die daarna naar Baarn verhuisde en bekendheid kreeg als dorpshistoricus. Hoewel de jongensschool tot 1921 openbaar was waren de onderwijzers katholiek en dat bleek ook uit hun lessen; formeel mocht dat niet maar de meeste ouders waren er
blij mee. In 1921 verdween deze school echter omdat onder druk van de pastoor de Henricusschool werd opgericht (twee jaar later ook in Hooglanderveen). Pas in 1969 is het schoolbestuur losgekoppeld van het parochiebestuur.
  
Abe van der Veen, De verhalen van Amersfoort: helden, heksen en heiligen van Amersfoort en omgeving (mijnbestseller.nl, 2014), 114 pp, isbn 9789462548299 €14
Abe de Verteller geeft ook lezingen en stadswandelingen. In dit aanstekelijke boek biedt
hij verschillende verklaringen voor de naam Amersfoort. Verder zes sagen en vijf legenden van Amersfoort en omgeving, zoals het Laakmannetje. De auteur gaat vooral in op hekserij en vertelt de verhalen na over de familie van Hendrikje Volkens (ca 1690), die overigens niet uit Nijkerk maar uit Hoogland kwam. Ook Hooglands waren drie vrouwen uit het einde van de 19e eeuw die van hekserij
werden beschuldigd. Daarvan was de bekendste Gartje Hartman van de Hogesteeg, bijgenaamd Gartje Platvoet. De auteur heeft een nieuwe verklaring voor hekserij: de betrokkenen traden mogelijk uit hun lichaam.

2014-3
Ton Hartman, ‘Gezondheidszorg in Soest (2)’, Van Zoys tot Soest 35:2 (herfst 2014) 30-35.
Eén van de particuliere artsen was Willem Frederik van Bouwdijk Bastiaanse (1820-1880), die in 1851-1864 gemeentearts van Hoogland was geweest. Kennelijk hielp hij ook patiënten in Soest, maar meer details worden niet vermeld. Van zijn overlijden in Laren is een advertentie uit het landelijke dagblad De Tijd afgebeeld.
 
'Belgen op de vlucht : themanummer bij de tentoonstelling in Museum Flehite', Kroniek: tijdschrift historisch Amersfoort 16:3 (september 2014), issn 1389-8442, 24 pp, €2 bij het museum. De gemeente Amersfoort heeft relatief de meeste Belgen opgevangen: 19.000 op een bevolking van 25.000. Al snel zijn daarvoor aparte militaire- en burgerkampen gebouwd, deels in Soesterberg. De gastvrijheid van Amersfoort en Soest had zijn grenzen, maar dwingt bewondering af als we deze afzetten tegen de huidige vluchtelingenproblematiek. Twee artikelen van Jeanette Pors zijn gebaseerd op haar onderzoek naar de burgers in Amersfoort; een uitgebreider artikel verschijnt op 28 november in Flehite : historisch jaarboek van Amersfoort en omstreken 2014, €18,90.
 
H. van Westerlaak en C. van den Brom, Forza 50: jubileumuitgave ter ere van 50 jaar volleybalvereniging Forza Hoogland (Hoogland: Forza, 2014), 35 pp, € 7,50. Op 6 november 1964 werd de volleybalvereniging opgericht onder de koepel van de Sportvereniging Hoogland. Het boek is gepresenteerd per jaar, met foto’s en interviews.
 
 
 
 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu