2019 - Historische Kring Hoogland

Welkom op onze site
Deze website maakt geen gebruik van cookies en bevat geen online winkel
Ga naar de inhoud

2019

Publicaties > Boekbesprekingen
Voor u gelezen
2019-1
MAIKE LASSEUR

Caroline den Hartog, ‘Eerste resultaten van een bijzondere opgraving. Huize Kouwenhoven in Hoogland’, Kroniek, Tijdschrift historisch Amersfoort, jrg.20, nr.4 (december 2018), 4-5.

De afgelopen zomer werd er een opgraving gedaan bij het voormalige buitenhuis Kouwenhoven, iets ten noorden van de huidige gelijknamige boerderij op de Coelhorsterweg 34. Een belangrijke reden voor de opgraving was de geplande nieuwbouw van ‘Buitenplaats Nieuw Couwenhoven’ op dezelfde locatie, die inmiddels in volle gang is.
Kroniek wijdt het omslagartikel aan de eerste bevindingen van de opgraving. De auteur, Caroline den Hartog, is projectarcheoloog bij het Centrum voor Archeologie Amersfoort.

De naam Kouwenhoven gaat ten minste terug tot 1392; het buitenhuis dateert waarschijnlijk uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Het is ingetekend op een kaart van Frederik de Wit uit circa 1670 en de archeologische vondsten ter plekke ondersteunen deze datering. De eerste akte betreffende het buitenhuis dateert uit 1707, daarna is er een papieren spoor te volgen naar de laatst bekende eigenaar die het in 1811 koopt. Echter: in 1832 is het huis van de kaart verdwenen. Er zijn (tot nu toe) ook geen sporen van negentiende-eeuwse bewoning te vinden. Wat is er gebeurd? Het is waarschijnlijk ergens tussen 1811 en 1832 gesloopt, een lot dat meer vervallen landhuizen in die periode beschoren was.
 
Er zijn geen afbeeldingen van het landhuis Kouwenhoven bekend, maar uit aktes  is een basale indeling op te maken. De opgraving geeft het gebouw voor het eerst enige contouren: er liep een gracht om het terrein, de toegang was via een “monumentale brug”. Het huis was ongeveer 30 meter breed en zestien meter diep. Dit alles en meer is terug te vinden op de kleine plattegrond die is afgebeeld - helaas met een onduidelijke oriëntatie en weinig referentiepunten in het huidige landschap.

Het huis wordt vergeleken met andere landhuizen uit dezelfde periode: het gelijknamige Couwenhoven in Katwijk en Nieuw-Amelisweerd, waar ook een prent van is afgebeeld. Andere afbeeldingen zijn van de opgravingswerkzaamheden, een gevonden wijnfles en een uitsnede van de kaart door Frederik de Wit, circa 1670.
Nog lang niet alle vondsten zijn onderzocht, en bijvoorbeeld de inhoud van de beerputten kan nog meer informatie opleveren over het leven van de bewoners.

Dirk Steenbeek, ‘Het oudste bouwdossier van de gemeente Hoogland. Huis Ebing en andere bouwontdekkingen’, Kroniek, Tijdschrift historisch Amersfoort, jrg.20, nr. 4 (december 2018), 8-9.
Bouwdossiers zijn de meest geraadpleegde archiefbestanden. De auteur van dit artikel, Dirk Steenbeek, kan het weten want hij is senior collectiebeheerder bij Archief Eemland.
 
Sinds kort zijn ook de bouwdossiers van de voormalige gemeente Hoogland ontsloten. In totaal gaat het om 4500 dossiers uit de periode 1892-1973. De beschrijvingen van de dossiers van vóór 1951 zijn nu online; de stukken zelf zijn nog niet gedigitaliseerd. Beschrijvingen van na 1950 vallen onder de nieuwe privacywet AVG en worden niet online getoond.

Het
oudst bewaard gebleven dossier van Hoogland betreft een woning voor molenaar Gerrit Ebing, in 1892, naast molen ‘De  Vriendschap’  aan  de Hamseweg. Het bevat de bouwtekening van architect Hermanus Kroes,  die ook de boerderij Sneul had ontworpen. Bij nader onderzoek kwamen ook enkele foto’s van huis Ebing boven water. De illustraties bij dit artikel zijn twee bouwtekeningen en een foto uit 1906.
 
Steenbeek beperkt zich tot het bouwdossier en het aanvullen van ontbrekende gegevens door het zoeken in andere collecties van het Archief Eemland. Aan verdere geschiedenis van woonhuis en molen is dus weinig aandacht besteed.
 
 

Terug naar de inhoud